PFAS zijn al enkele jaren een belangrijk aandachtspunt binnen de voedingsindustrie. Toch duikt de laatste tijd steeds vaker een specifieke stof op in discussies over voedselveiligheid, milieu en regelgeving: TFA, of trifluorazijnzuur (trifluoroacetic acid).
Van nichestof naar actueel risico
PFAS zijn al enkele jaren een belangrijk aandachtspunt binnen de voedingsindustrie. Toch duikt de laatste tijd steeds vaker een specifieke stof op in discussies over voedselveiligheid, milieu en regelgeving: TFA, of trifluorazijnzuur (trifluoroacetic acid).
Steeds meer onderzoeksinstellingen, toezichthouders en media rapporteren over de aanwezigheid van TFA in oppervlaktewater, grondwater en voedingsmiddelen. Daardoor krijgen ook voedingsmiddelenbedrijven steeds vaker vragen over mogelijke risico's, analyses en toekomstige regelgeving.
Wat is TFA precies? Waarom krijgt deze stof momenteel zoveel aandacht? En wat betekent dit voor QA- en compliance-professionals?
Wat is TFA en wat maakt het anders?
TFA staat voor trifluorazijnzuur (trifluoroacetic acid) en behoort tot de groep van per- en polyfluorverbindingen. De stof wordt beschouwd als een ultrakorte PFAS (ultrashort-chain PFAS) en onderscheidt zich van de bekendere PFAS zoals PFOS en PFOA door zijn zeer kleine moleculaire structuur.
Juist die eigenschap maakt TFA bijzonder. De stof is extreem mobiel in het milieu, lost gemakkelijk op in water en wordt nauwelijks afgebroken. Eenmaal aanwezig in het milieu kan TFA zich daardoor over grote afstanden verspreiden en langdurig aanwezig blijven.
Hoewel TFA doorgaans minder bio accumuleert dan sommige langketen-PFAS, groeit de bezorgdheid over de voortdurende toename van concentraties in water en de mogelijke blootstelling via voeding.
Waarom komt dit onderwerp nu op?
De aandacht voor TFA neemt sterk toe omdat onderzoekers de stof steeds vaker aantreffen in het milieu. Met verbeterde analysetechnieken kunnen bovendien veel lagere concentraties worden gedetecteerd dan enkele jaren geleden.
Daarnaast wordt steeds duidelijker dat TFA niet alleen rechtstreeks wordt gebruikt, maar ook ontstaat als afbraakproduct van diverse fluorhoudende stoffen. Denk daarbij aan bepaalde PFAS-verbindingen, gewasbeschermingsmiddelen, industriële chemicaliën en sommige koelmiddelen.
Daardoor kan TFA zich blijven vormen, zelfs wanneer de oorspronkelijke stof al lang niet meer aanwezig is.
Voor beleidsmakers vormt dit een uitdaging. Terwijl veel regelgeving zich momenteel richt op klassieke PFAS, groeit het besef dat ook afbraakproducten zoals TFA een belangrijke rol spelen in de totale PFAS-problematiek.
Waarom is TFA relevant voor de voedingsindustrie?
TFA is vooral relevant omdat deze stof via water in de voedselketen terecht kan komen. Water speelt immers een centrale rol binnen de voedingsindustrie: het wordt gebruikt als ingrediënt, als proceswater, voor reiniging, voor de irrigatie van gewassen en als drinkwater voor dieren. Wanneer TFA aanwezig is in waterbronnen, kan dit er dus toe leiden dat het uiteindelijk ook in landbouwproducten en voedingsmiddelen terechtkomt.
Dit maakt vooral sectoren die sterk afhankelijk zijn van water extra relevant om rekening mee te houden, zoals de groente- en fruitteelt, aardappelverwerking, de drankenindustrie, zuivelproductie, de sector van plantaardige voedingsmiddelen en producenten van babyvoeding. Ook bedrijven die gebruikmaken van eigen grondwaterwinningen vallen hieronder.
Daarnaast groeit de aandacht voor mogelijke aanwezigheid van TFA in grondstoffen die afkomstig zijn uit regio’s waar verhoogde concentraties in oppervlakte- of grondwater worden vastgesteld.
Waarom is TFA relevant voor de voedingsindustrie?
TFA is vooral relevant omdat deze stof via water in de voedselketen terecht kan komen. Water speelt immers een centrale rol binnen de voedingsindustrie: het wordt gebruikt als ingrediënt, als proceswater, voor reiniging, voor de irrigatie van gewassen en als drinkwater voor dieren. Wanneer TFA aanwezig is in waterbronnen, kan dit er dus toe leiden dat het uiteindelijk ook in landbouwproducten en voedingsmiddelen terechtkomt.
Dit maakt vooral sectoren die sterk afhankelijk zijn van water extra relevant om rekening mee te houden, zoals de groente- en fruitteelt, aardappelverwerking, de drankenindustrie, zuivelproductie, de sector van plantaardige voedingsmiddelen en producenten van babyvoeding. Ook bedrijven die gebruikmaken van eigen grondwaterwinningen vallen hieronder.
Daarnaast groeit de aandacht voor mogelijke aanwezigheid van TFA in grondstoffen die afkomstig zijn uit regio’s waar verhoogde concentraties in oppervlakte- of grondwater worden vastgesteld.
Waarom is TFA analyseren technisch uitdagend?
TFA wijkt analytisch af van veel andere PFAS-verbindingen. Door zijn kleine moleculaire structuur en hoge oplosbaarheid in water vereist de stof specifieke analysemethoden en expertise.
Niet alle standaard PFAS-methoden detecteren TFA automatisch. Daarom is het belangrijk om vooraf duidelijk vast te leggen welke stoffen onderzocht moeten worden en welke analysemethode daarvoor geschikt is.
Een correcte monstername en interpretatie zijn daarbij minstens zo belangrijk als de analyse zelf.
Hoe je TFA-resultaten interpreteert
Een analyseresultaat vertelt slechts een deel van het verhaal. Bij TFA is context cruciaal.
Op dit moment bestaan er nog beperkte wettelijke limieten voor TFA in voedingsmiddelen. Daardoor betekent een detectie niet automatisch dat sprake is van een voedselveiligheidsprobleem of non-conformiteit. Tegelijkertijd mogen resultaten ook niet zomaar worden genegeerd.
Bij de interpretatie moet onder meer rekening worden gehouden met:
Juist daarom is deskundige interpretatie essentieel. Een waarde krijgt pas betekenis wanneer deze wordt beoordeeld binnen de juiste context van risicoanalyse, blootstelling en toepasselijke regelgeving.
Wat betekent dit voor QA- en compliance?
TFA laat zien hoe snel het speelveld rond PFAS evolueert. Waar de focus enkele jaren geleden vooral lag op PFOS en PFOA, verschuift de aandacht steeds meer naar een bredere groep fluorverbindingen en hun afbraakproducten.
Voor QA-professionals betekent dit dat contaminantenbeheer steeds vaker verder gaat dan het voldoen aan bestaande wetgeving alleen. Ook opkomende stoffen waarvoor nog geen definitieve wettelijke limieten bestaan, kunnen aanleiding geven tot vragen van klanten, retailers of toezichthouders.
Organisaties die vandaag al inzicht hebben in hun waterkwaliteit, grondstoffenstromen en mogelijke PFAS-bronnen zijn beter voorbereid op toekomstige ontwikkelingen.
Wat kun je verwachten?
De discussie rond TFA staat nog maar aan het begin. Naarmate meer meetgegevens beschikbaar komen en wetenschappelijke inzichten zich verder ontwikkelen, zal de aandacht voor deze stof waarschijnlijk toenemen.
Voor voedingsmiddelenbedrijven is dit een goed moment om na te gaan welke risico's relevant zijn voor hun specifieke situatie. Gerichte analyses van water, grondstoffen of eindproducten kunnen daarbij waardevolle informatie opleveren en helpen om toekomstige vragen van klanten en toezichthouders proactief te beantwoorden.
Hoe je grip krijgt op TFA
Twijfelt u of TFA relevant is voor uw producten, grondstoffen of waterbronnen? Onze laboratoriumexperten helpen u graag bij het opstellen van een risicoanalyse en adviseren welke analyses het meest zinvol zijn voor uw specifieke situatie. Zo krijgt u niet alleen inzicht in mogelijke blootstelling, maar ook ondersteuning bij de interpretatie van resultaten binnen de context van voedselveiligheid en compliance.
Onze experts denken graag met je mee en helpen je snel op weg.
Een consument beoordeelt een product niet pas op het moment van proeven. Vaak is de eerste indruk al gevormd voordat de verpakking wordt geopend. Claims, merknaam, uitstraling en eerdere ervaringen bepalen voor een belangrijk deel wat consumenten van een product verwachten.
Normec Foodcare Online zet een volgende stap in de vernieuwing van het digitale platform voor kwaliteitsmanagement, compliance en voedselveiligheid. De eerste vernieuwde modules zijn beschikbaar en de migratie van klanten naar de nieuwe omgeving is gestart. Tegelijkertijd wordt verder gebouwd aan een platform dat sneller kan inspelen op klantbehoeften en technologische ontwikkelingen. Wil je weten wat het vernieuwde platform en de migratie voor jouw organisatie betekenen?
Normec Quality Assurance Belgium heeft de Vakjuryprijs gewonnen in de categorie Verpakkingsmachines tijdens de Packaging & Label Awards 2026. De award werd toegekend aan de AI Label Compliance Tool, een innovatieve oplossing die bedrijven ondersteunt bij het sneller, efficiënter en nauwkeuriger controleren van etiketten en ingrediëntendeclaraties.
PFAS, een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die bekendstaan als 'forever chemicals', worden wereldwijd aangetroffen in bodem, oppervlaktewater, grondwater en voedselproductieketens. De nieuwe PFAS-kaart van Greenpeace maakt zichtbaar dat deze stoffen ook via drinkwater een route richting mens en voedselproductie kunnen vormen.
Consumenten zoeken gezondere, eiwitrijke en duurzamere producten, maar blijven vooral kiezen op smaak en beleving. Dat maakt herformuleren complex. Suiker beïnvloedt bijvoorbeeld meer dan alleen zoetheid; ook structuur, mondgevoel en body kunnen veranderen. Extra eiwit kan voedingskundig interessant zijn, maar soms leiden tot een drogere textuur of een afwijkende nasmaak. Bij vetreductie, clean label en andere receptuuraanpassingen speelt een vergelijkbaar risico.
Een Salmonella-uitbraak die in verband wordt gebracht met eieren van een Belgisch pluimveebedrijf heeft inmiddels minstens 300 mensen ziek gemaakt. De situatie laat opnieuw zien hoe belangrijk structurele monitoring en tijdig laboratoriumonderzoek zijn binnen de eierketen.
LUIK – Normec Sensory breidt haar aanwezigheid in België verder uit met de opening van een nieuw sensorisch testcentrum in Luik. Met deze uitbreiding beschikt Normec Sensory nu over een eigen testinfrastructuur in zowel Vlaanderen als Wallonië. Hierdoor kunnen organisaties rekenen op diepgaande consumenteninzichten uit heel België, ondersteund door lokale expertise en een breed netwerk van respondenten.
