De druk op PFAS-compliance neemt snel toe
Met de invoering van de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) verandert niet alleen de regelgeving rond PFAS, maar ook de manier waarop bedrijven conformiteit van verpakkingen moeten aantonen. Voor QA- en compliance-professionals betekent dit dat leveranciersverklaringen alleen niet altijd meer voldoende zijn. De vraag wordt steeds vaker: hoe kunt u objectief aantonen dat een verpakking daadwerkelijk voldoet?
Wat verandert er onder de PPWR?
De Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) treedt grotendeels in werking vanaf 12 augustus 2026. Voor voedselcontactverpakkingen introduceert de regelgeving specifieke grenswaarden voor PFAS.
Een van de meest impactvolle wijzigingen voor de voedingsindustrie is de beperking van PFAS in voedselcontactverpakkingen. Vanaf 12 augustus 2026 mogen verpakkingen die bedoeld zijn om direct met levensmiddelen in contact te komen alleen nog op de markt worden gebracht wanneer zij voldoen aan de vastgelegde grenswaarden voor PFAS. Hierbij geldt een limiet van 25 PPB voor individuele PFAS, 250 ppb voor de som van PFAS en 50 ppm voor totaal organisch fluor (TOF), inclusief polymere PFAS. Voor verpakkingen met een hoger totaal fluorgehalte moet bovendien kunnen worden aangetoond dat het aanwezige fluor niet afkomstig is van PFAS. Deze vereisten maken analytische verificatie steeds belangrijker binnen het compliance-dossier van voedselcontactmaterialen.
De introductie van een TOF-limiet is bijzonder relevant. Waar klassieke PFAS-analyses zich richten op specifieke verbindingen zoals PFOS of PFOA, kijkt TOF naar de totale hoeveelheid organisch gebonden fluor in een materiaal. Daardoor kunnen ook fluorhoudende polymeren en andere PFAS-gerelateerde verbindingen worden opgespoord die niet altijd zichtbaar zijn in standaard PFAS-screenings. Voor bedrijven die conformiteit van verpakkingsmaterialen willen aantonen, zal een combinatie van leveranciersdocumentatie en gerichte analytische verificatie daarom steeds vaker noodzakelijk worden.
Daarmee verschuift de focus van algemene compliance-verklaringen naar aantoonbare conformiteit.
Waarom vormt dit een uitdaging?
Veel bedrijven vertrouwen vandaag op documentatie van verpakkingsleveranciers. Dat blijft een belangrijke basis, maar in de praktijk blijkt dat verpakkingsketens vaak complex zijn. Materialen bestaan uit meerdere lagen, coatings, inkten, lijmen en additieven die afkomstig kunnen zijn van verschillende leveranciers.
Bovendien worden verpakkingen regelmatig aangepast zonder dat eindgebruikers altijd volledig inzicht hebben in de samenstelling van de gebruikte materialen. Daardoor ontstaat een belangrijke vraag: hoe zeker bent u dat de aangeleverde documentatie nog overeenkomt met het materiaal dat daadwerkelijk wordt geleverd?
Juist daarom groeit de aandacht voor analytische verificatie als onderdeel van een robuust compliance-programma.
Niet alle PFAS zijn zichtbaar in standaardanalyses
Wanneer bedrijven denken aan PFAS-onderzoek, wordt vaak gekeken naar specifieke verbindingen zoals PFOS of PFOA. Deze stoffen kunnen worden geanalyseerd met gerichte technieken zoals LC-MS/MS.
De nieuwe PPWR kijkt echter verder dan alleen individuele PFAS-componenten. Ook polymere PFAS vallen binnen het toepassingsgebied van de regelgeving. Dit maakt de beoordeling complexer, omdat niet alle PFAS met klassieke screeningsmethoden kunnen worden gedetecteerd.
Een verpakking kan dus voldoen aan de limieten voor individuele PFAS, terwijl er toch fluorhoudende polymeren aanwezig zijn die relevant zijn voor de conformiteitsbeoordeling.
De rol van TOF-analyse
Om die reden krijgt Total Organic Fluorine (TOF)-analyse steeds meer aandacht.
TOF bepaalt de totale hoeveelheid organisch gebonden fluor in een materiaal. Hierdoor ontstaat een breder beeld van de mogelijke aanwezigheid van PFAS dan wanneer uitsluitend individuele verbindingen worden onderzocht. Volgens de PPWR speelt deze benadering een belangrijke rol bij het aantonen van conformiteit voor verpakkingen die mogelijk fluorhoudende verbindingen bevatten.
In de praktijk wordt hiervoor eerst het totale fluor (TF) bepaald. Vervolgens wordt het anorganische fluor (TIF) in kaart gebracht. Door beide waarden van elkaar af te trekken ontstaat het gehalte aan organisch fluor (TOF), dat als indicator kan dienen voor de aanwezigheid van PFAS.
Wanneer moet je PFAS-analyses uitvoeren?
Niet elke verpakking houdt hetzelfde risico in. Vooral materialen waarbij vet-, vocht- of vuilafstotende eigenschappen cruciaal zijn, verdienen extra aandacht. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om papier- en kartonverpakkingen voor fastfood, bakkerijproducten, take-away maaltijden en voedselcontainers, maar ook om andere toepassingen waarin een betrouwbare barrièrewerking noodzakelijk is.
Een analytische verificatie kan in het bijzonder waardevol zijn wanneer er sprake is van een wijziging van leverancier, de introductie van nieuwe verpakkingsmaterialen of situaties waarin bestaande documentatie niet volledig of onvoldoende duidelijk is. Ook wanneer klanten bijkomende bewijsstukken vragen, wanneer organisaties zich voorbereiden op audits of inspecties, of wanneer oude verpakkingsspecificaties opnieuw worden geëvalueerd in het licht van de PPWR, kan een PFAS-analyse relevante inzichten bieden.
Leveranciersverklaring of analytisch bewijs?
Het antwoord is niet: óf documentatie, óf analyse.
Een effectief compliance-systeem combineert beide. Leveranciersdocumentatie blijft essentieel om inzicht te krijgen in de gebruikte materialen en de wettelijke onderbouwing. Analyses bieden vervolgens een onafhankelijke verificatie van deze informatie.
Juist deze combinatie helpt organisaties om risico's in de verpakkingsketen beter te beheersen en sterker te staan bij audits, klantvragen en inspecties.
Van compliance naar aantoonbare conformiteit
De invoering van de PPWR markeert een belangrijke verschuiving binnen verpakking compliance. Waar bedrijven zich voorheen vaak konden baseren op verklaringen van leveranciers, groeit de behoefte aan objectieve en analytisch onderbouwde bewijsvoering.
Voor QA-professionals is dit hét moment om bestaande verpakkingsportfolio's kritisch te evalueren. Welke materialen vormen een verhoogd risico? Welke documentatie is beschikbaar? En waar kan aanvullende analytische verificatie bijdragen aan een sterker compliance-dossier?
Hoe kan Normec Foodcare ondersteunen?
Onze experten ondersteunen voedingsmiddelenbedrijven bij het beoordelen van voedselcontactmaterialen en het opstellen van een risico gebaseerde aanpak voor PFAS-compliance. Met gerichte PFAS-analyses, screenings van individuele PFAS-componenten en TOF-onderzoek helpen wij organisaties om leveranciersinformatie te verifiëren en conformiteit van verpakkingsmaterialen beter te onderbouwen.
Wilt u weten of uw verpakkingen klaar zijn voor de PPWR? Onze specialisten bekijken graag samen met u welke analyses het meest relevant zijn voor uw verpakkingsportfolio.