Toegankelijkheidslinks Ga naar de hoofdinhoud

MOSH en MOAH in levensmiddelen: oorzaken en preventie

Minerale oliën, en meer specifiek MOSH (Mineral Oil Saturated Hydrocarbons) en MOAH (Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons), behoren tot de meest besproken chemische contaminanten binnen de Europese voedselveiligheid. Monitoringprogramma’s van nationale autoriteiten en EFSA laten al jaren zien dat deze stoffen met name voorkomen in vetrijke en droge levensmiddelen. Hoewel wettelijke maximumgehalten nog niet voor alle productgroepen zijn vastgelegd, is een verdere aanscherping van de regelgeving op middellange termijn te verwachten. Voor QA-managers betekent dit dat inzicht in ketenrisico’s én het structureel uitvoeren van analyses cruciaal zijn om voedselveiligheid te borgen en reputatieschade te voorkomen.

Neem contact op

Vul het formulier in en wij nemen spoedig contact met je op.

Naam
In welk land wil je geholpen worden?
Privacyvoorwaarden 
Lees verder
Close-up van oliedruppels in een vloeistof voor onderzoek naar samenstelling en kwaliteit.

Wat bepaalt het risico op MOSH/MOAH in levensmiddelen?

De aanwezigheid van MOSH en MOAH is geen geïsoleerd probleem, maar het resultaat van meerdere mogelijke contaminatieroutes in de keten. Vooral producten met een hoog absorptievermogen of een vetmatrix zijn gevoelig. Granen, rijst, cacao, noten, plantaardige oliën en chocolade behoren tot de hoog risicoproducten, mede omdat deze producten MOSH gemakkelijk opnemen en vasthouden. MOAH krijgt daarbij extra aandacht vanwege mogelijke genotoxische en carcinogene eigenschappen.

De EU heeft haar focus daarom bewust gelegd op levensmiddelen die aantoonbaar bijdragen aan de totale blootstelling van de consument. Niet omdat andere producten per definitie vrij zijn van MOSH/MOAH, maar omdat monitoringdata laten zien dat het risico daar aanzienlijk lager is of verwaarloosbaar bij normaal gebruik.

Risico’s op contaminatie doorheen de keten

Tijdens verwerking en productie situeren contaminatierisico’s zich vaak bij technische bronnen. Smeermiddelen in productielijnen vormen een gekende risicofactor, zeker wanneer geen H1-gecertificeerde food-grade oliën worden gebruikt. Zelfs bij correct gebruik kan slijtage of aerosolvorming tijdens processen zoals malen, persen of mengen leiden tot overdracht naar het product. Daarnaast tonen incidentanalyses aan dat ook additieven, technische hulpstoffen en reinigingsmiddelen een bron van contaminatie kunnen zijn wanneer leveranciers onvoldoende controle uitoefenen op hun grondstoffen. 

Verder in de keten speelt verpakking een structurele rol: gerecycleerd karton en papier bevatten vaak residuen van minerale oliën uit drukinkten, die – vooral bij langdurige opslag en in afwezigheid van een functionele barrière – kunnen migreren naar het levensmiddel. Dit risico is het grootst bij droge, absorberende of vetrijke producten, terwijl ook drukinkten en coatings aandachtspunten blijven.

Ook opslag, transport en distributie mogen niet onderschat worden als potentiële bronnen van contaminatie. Bulktransport in schepen, silo’s of vrachtwagens kan leiden tot cross-contaminatie wanneer deze niet exclusief voor levensmiddelen worden ingezet. Daarnaast vormen pallets, liners en containers die behandeld zijn met minerale oliën een bijkomend risico, zeker bij langere opslagperiodes. Tijdens distributie kan bovendien migratie vanuit verpakkingsmaterialen verder toenemen, waardoor contaminatieniveaus tegen het einde van de houdbaarheid hoger kunnen liggen dan op het moment van afvullen. Een integrale benadering over de volledige keten is daarom essentieel om deze risico’s effectief te beheersen.

Diverse noten, peulvruchten en zaden gepresenteerd als voedingsproducten.

Waarom zijn EU-normen gericht op specifieke levensmiddelen?

De huidige Europese aanbevelingen en (concept)normen richten zich voornamelijk op vetten en oliën, droge basisproducten en baby- en kindervoeding. Dit is het directe gevolg van jarenlange monitoring, waarbij juist deze productgroepen herhaaldelijk verhoogde gehalten lieten zien. Voor babyvoeding gelden strengere eisen vanwege de hogere blootstelling per kilogram lichaamsgewicht en de verhoogde gevoeligheid van deze doelgroep. Producten met een hoog watergehalte of een korte houdbaarheid blijken daarentegen nauwelijks bij te dragen aan de totale inname, waardoor specifieke normering (voorlopig) ontbreekt.

Preventie begint bij ketenbeheersing en analyse

Effectieve beheersing van MOSH en MOAH vraagt om een ketenbrede aanpak. Preventieve maatregelen zoals het gebruik van food-grade smeermiddelen, strengere selectie van verpakkingsmaterialen en het toepassen van functionele barrières zijn essentieel, maar niet voldoende zonder verificatie. Analytisch onderzoek blijft de hoeksteen van risicobeheersing. Door periodiek grondstoffen, eindproducten en verpakkingen te analyseren, krijgt de QA-manager inzicht in trends, bronnen en effectiviteit van genomen maatregelen.

Integratie van MOSH/MOAH in HACCP- risicoanalyses wordt steeds gezien als best practice. Overheden verwachten bovendien aantoonbare onderbouwing van beheersmaatregelen, zeker wanneer producten vallen binnen risicocategorieën waarvoor Europese richtwaarden zijn vastgesteld.

Ontdek het volledige stappenplan voor een doeltreffende beheersing van MOSH/MOAH in onze whitepaper.

Download hier de Nederlandse whitepaper

Vul onderstaand formulier in en download de whitepaper
Naam
Privacyverklaring 

Download hier de Belgische whitepaper

Vul onderstaand formulier in en download de whitepaper
Naam
Privacyverklaring 

Ondersteuning nodig in de foodsector?

Onze experts denken graag met je mee en helpen je snel op weg.

Offerte aanvragen

Vul het formulier in en wij nemen spoedig contact met je op.

Naam
In welk land wil je de service laten uitvoeren?
Privacyvoorwaarden 

Gerelateerde nieuwsartikelen

24 jul 2025

Etikettering & wetgeving: 3 valkuilen voor levensmiddelenproducenten

Het maken van een goed etiket voor een levensmiddel is vaak lastiger dan het lijkt. Door alle regels en uitzonderingen voelt het al snel alsof je je weg moet vinden in een doolhof van wetgeving. De basis ligt in Verordening (EU) nr. 1169/2011 – die vertelt wat je allemaal moet vermelden op je verpakking als je je product in Europa verkoopt. Maar daar stopt het niet. Afhankelijk van het product wat je op de markt brengt, kunnen er nog allerlei extra regels gelden. Bij Normec Foodcare hebben we aan aparte afdeling met Labelling Specialisten die dagelijks bezig zijn met onder andere etiketchecks en het oplossen van label- en wetgevingsvraagstukken. In de praktijk zien we dat het regelmatig toch mis gaat en dat etiketten – meestal onbewust - niet voldoen aan de wetgeving. Etiketteren is precisiewerk en een foutje is zo gemaakt. In dit artikel nemen we je mee langs de grootste valkuilen bij levensmiddelenetikettering zodat jij als producent, marketeer of kwaliteitsmanager deze fouten kunt voorkomen.

26 mrt 2024

Q&A met de expert: alles wat je moet weten over MOSH & MOAH

Minerale oliën in levensmiddelen blijven een belangrijk aandachtspunt voor de voedingsindustrie. Vooral MOSH en MOAH krijgen steeds meer aandacht van autoriteiten, auditors en QA-teams. Maar wat betekenen deze termen precies, hoe worden ze geanalyseerd en waar zitten de grootste risico’s? We vroegen het aan een expert uit het laboratorium.

27 mrt 2024

Recalls in België, Nederland, Frankrijk en Duitsland: trends en lessen

Recalls blijven een belangrijke graadmeter voor hoe robuust voedselveiligheidssystemen daadwerkelijk functioneren. Europese autoriteiten zoals het FAVV in België, de NVWA in Nederland en de corresponderende toezichthouders in Frankrijk en Duitsland registreren meldingen stuk voor stuk, terwijl het RASFF-platform deze signalen op Europees niveau bundelt. Daardoor ontstaat een rijk beeld van waar processen kwetsbaar zijn en waar bedrijven nog winst kunnen boeken in preventie en kwaliteitsbeheersing. Wie de recente cijfers uit België, Nederland, Duitsland en Frankrijk naast elkaar legt, ziet duidelijke overeenkomsten in risicocategorieën, maar ook duidelijke verschillen in transparantie, meldingscultuur en procesfouten. Precies die inzichten helpen QA-professionals bij het aanscherpen van hun eigen systemen.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Aanmelden

Naam

Gerelateerde services

Specificatie services voeding

Etiketcontrole

Allergenenanalyse