Salmonella in tomaten: is je monitoring passend?

29 oktober 2026

DELFGAUW – Een langdurige Europese uitbraak van Salmonella enterica serovar Strathcona ST2559 onderstreept het belang van een risicogericht monitoringsprogramma voor tomaten. Vooral voor importeurs, verpakkers en verwerkers van AGF is dit een aanleiding om kritisch te kijken naar herkomst, bemonstering en mogelijke besmettingsroutes.

Lees verder

Wat is er aan de hand?

Het European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) meldt dat de grensoverschrijdende uitbraak van Salmonella enterica serovar Strathcona ST2559 nog altijd gaande is. In 2026 zijn volgens de update van 9 oktober meer dan 160 nieuwe gevallen gemeld. Over de periode 2023 tot en met 2025 gaat het om circa 670 bevestigde gevallen in EU/EER-landen.

Epidemiologisch, microbiologisch, tracerings- en milieuonderzoek heeft kleine tomaten uit Sicilië aangewezen als drager van de besmetting. De uitbraakstam werd daarnaast aangetroffen in irrigatiewater uit een put bij een primaire producent in Italië. Bij vervolgonderzoek in Oostenrijk werd de uitbraakstam met behulp van sequencing ook aangetoond in cherrytomaten die vanuit Italië waren verhandeld.

ECDC geeft aan dat de uitbraak in september 2026 nog voortduurde en dat de bron nog niet volledig onder controle was.

Het aantreffen van de bacterie in irrigatiewater betekent echter niet automatisch dat water de oorspronkelijke bron van de contaminatie was. Het is daarom nauwkeuriger om te kijken naar mogelijke besmettingsroutes. Dat onderscheid is belangrijk bij het beoordelen van de voedselveiligheidsrisico’s en bij het bepalen van een passende monitoringstrategie.

Impact op importeurs, verpakkers en verwerkers van AGF

Voor bedrijven die tomaten importeren, verpakken of verwerken, is deze uitbraak een goede aanleiding om het bestaande monitoringsprogramma opnieuw langs de actuele risico’s te leggen.

Daarbij zijn onder meer irrigatie- en proceswater relevant. Bij de primaire productie verdienen daarnaast de productieomgeving en meststoffen aandacht als mogelijke risicofactoren.

Ook herkomst speelt een rol bij de risicobeoordeling. De ECDC-bevindingen leggen specifiek een verband met kleine tomaten uit Sicilië. ECDC waarschuwt dat het risico op nieuwe infecties blijft bestaan wanneer besmette seizoensproducten geleverd blijven worden.

Bemonstering: niet alleen waar, maar ook wanneer en hoe vaak

Een monitoringsprogramma draait niet uitsluitend om de vraag wat wordt onderzocht. De opzet van de bemonstering bepaalt mede de kans dat een aanwezige besmetting wordt gedetecteerd.

de keuze van de bemonsteringspunten;
de bemonsteringsfrequentie;
het moment van monstername.

Deze factoren moeten in samenhang worden beoordeeld. Dat maakt een risicogerichte aanpak belangrijk: de monitoring moet aansluiten bij het product en proces en bij de besmettingsroutes die daarin relevant zijn.

Van eindproduct naar een breder monitoringsprogramma

De actuele casus laat zien waarom het zinvol is om bij microbiologische monitoring verder te kijken dan alleen het eindproduct. De uitbraakstam is immers niet alleen in tomaten bevestigd, maar werd tijdens het onderzoek ook aangetroffen in irrigatiewater. ECDC benadrukt het belang van milieuonderzoek bij het terugdringen van het risico op Salmonella-contaminatie.

Voor een monitoringsprogramma betekent dit dat het relevant is om na te gaan welke matrices en bemonsteringslocaties passen bij de specifieke situatie. Denk daarbij aan product, water en de productieomgeving. Welke invulling passend is, hangt af van de concrete risico’s binnen product en proces.

Hoe kan Normec Groen Agro Control ondersteunen?

Normec Groen Agro Control ondersteunt organisaties met Salmonella-onderzoek van tomaten, microbiologisch onderzoek van irrigatie- en proceswater en omgevingsonderzoek. De specialisten adviseren daarnaast over een passende bemonsteringsaanpak, waaronder de keuze van bemonsteringspunten, de bemonsteringsfrequentie en het moment van monstername. Zo kan het onderzoek beter aansluiten bij het product, het proces en de relevante besmettingsroutes.

Conclusie

De uitbraak van Salmonella enterica serovar Strathcona ST2559 laat zien dat microbiologische voedselveiligheid bij tomaten verder gaat dan alleen analyse van het eindproduct. Herkomst, mogelijke besmettingsroutes en de opzet van de bemonstering zijn belangrijke onderdelen van een risicogericht monitoringsprogramma.

Klaar voor de volgende stap?

Wil je beoordelen of jouw huidige monitoring aansluit bij de relevante risico’s? Normec Groen Agro Control ondersteunt met Salmonella-onderzoek van tomaten, water- en omgevingsonderzoek en advies over bemonstering.

Lees verder over Microbiologisch onderzoek

Gerelateerde nieuwsartikelen

22 okt 2026

Nieuwe MRL’s voor difenoconazole vanaf mei 2027

UTRECHT – De Europese Commissie heeft nieuwe maximale residulimieten (MRL’s) vastgesteld voor difenoconazole in en op een groot aantal voedingsmiddelen. De wijzigingen worden vanaf 5 mei 2027 van toepassing. Vooral voor bedrijven die aardappelen, groenten, fruit, noten en andere plantaardige producten telen, importeren, verwerken of verhandelen, is het belangrijk om de nieuwe grenswaarden tijdig in de keten door te voeren.

22 okt 2026

PPWR: wat betekenen verpakkingsaanpassingen voor product en consument?

Sinds 12 augustus 2026 is de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) van toepassing. Voor bedrijven in de voedingsindustrie betekenen de nieuwe PPWR-eisen voor verpakkingen niet alleen een compliancevraagstuk. Verpakkingsaanpassingen kunnen ook vragen oproepen over productkwaliteit, houdbaarheid, voedselveiligheid, consumentenbeleving en de analytische onderbouwing van verpakkingsmaterialen.

Watermonster wordt afgenomen uit een kraan in een glazen pot voor wateronderzoek.

22 sep 2026

PFAS in drinkwater: wat betekenen regionale verschillen voor agro- en foodbedrijven?

PFAS, een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die bekendstaan als 'forever chemicals', worden wereldwijd aangetroffen in bodem, oppervlaktewater, grondwater en voedselproductieketens. De nieuwe PFAS-kaart van Greenpeace maakt zichtbaar dat deze stoffen ook via drinkwater een route richting mens en voedselproductie kunnen vormen.

Leghennen worden gehouden in een pluimveestal waar eieren worden geproduceerd en verzameld.

25 aug 2026

Salmonella in eieren: recente uitbraak onderstreept belang van gerichte controle

Een Salmonella-uitbraak die in verband wordt gebracht met eieren van een Belgisch pluimveebedrijf heeft inmiddels minstens 300 mensen ziek gemaakt. De situatie laat opnieuw zien hoe belangrijk structurele monitoring en tijdig laboratoriumonderzoek zijn binnen de eierketen.